Az cümleyle çok şey anlatmak… Bir
yazarı asıl başarılı kılan şey bu benim gözümde.
Tüm işi tek başına üstlenip okura
hiçbir şey bırakmayan, okurun ne düşünmesi gerektiğini söyleyen kitaplardan
hoşlanmıyorum. Sanırım bu yüzden kişisel gelişim kitaplarına da hiç yakın
olmadım.
Bir de olayı dramatize eden,
özellikle toplumun ilgisini çekeceğine emin olduğu bir olayın etinden, sütünden
yararlanarak ajitasyona başvuran yazarlardan uzak duruyorum.
Tüm bunları düşündüğümde
rahatlıkla söyleyebilirim ki Livaneli bana yakın bir yazar. Balıkçı ve oğlu
kitabını da okuyunca bunu daha net anladım. ( Geriye okumadığım 2 kitabı
kaldı.)
Bu kitabında birçok sorunu ele
almış. Mülteci sorunu, (daha önce Huzursuzluk’ta Suriyeli mültecileri konu
edinmişti. Burada Afgan bir mülteci var. Hemen bir parantez açıp şunu da
belirteyim. Livaneli’nin kitabındaki mültecinin son günlerde sınırlarımızdan
geçen hepsi genç ve erkek olan mültecilerle alakası yok. ) balık çiftliklerinin
zararları, sahil kasabalarının rant yüzünden geldiği durum, evlat acısı gibi
birçok konuyu dramatize etmeden, az kelimeyle ama etkili bir şekilde anlatmış.
Minicik evladını denize kurban
veren bir balıkçının denizden gelen başka bir minik evlada yuva olmak için
yaşadıklarını merkeze koymuş. Kitabı okurken değil bitirdikten sonra idrak ediyorsunuz. Bu aile evlat kaybetti, nasıl da canları yanmıştır diyorsunuz. Okurken sıradan gelen bir cümle, kitabı bitirdikten sonra zihninizde yuvarlana yuvarlana bir ip yumağı olup boğazınızda düğümleniyor.
Hani denize cansız bedeni vuran
bir bebek vardı. H
âl
â ilk günkü kadar acı çekerek hatırlıyor musunuz? Yoksa
Aylan bebeğin kıyıya vuran cansız bedeninin görüntüsü hafızalarımızdan ve
yüreklerimizden gün geçtikçe silindi mi?
Gerçek hayatta kurtaramadığımız Aylan bebeği Livaneli, Samir bebek
olarak kurtarıyor.
Bizim payımıza da Aylan
bebeklerin çoğunun sadece bir roman kahramanı olarak hayatta kalabileceği
gerçeğini görmek düşüyor.
Bu yüzden kitapları, özellikle de
romanları, hikâyeleri çok seviyorum. Belki de dünyanın cenneti de cehennemi de
kitaplardır. Haksızlıkların giderildiği, adaletin sağlandığı yer…
Kitabın sonunda bir de kitap
üzerine yazarla bir söyleşi var. Mutlaka okumalısınız söyleşiyi de. Livaneli’nin
söyleşideki bir paragrafını buraya ekliyorum. Bence dünyanın tüm sorununu
özetlemiş yazar.
“8 milyara yakın insan, hepimizi
köleleştiren bir kapitalist diktatörlüğün saldırısı altındayız. Daha önceki
çağlarda köleler ayaklarındaki prangadan köle olduklarını anlıyorlardı. Modern
köleler ise kendilerini köle sanıyor, çünkü beynine geçirilmiş prangaları
göremiyor. Dünya, kapitalistlerin, halkını soyan diktatörlerin, yolsuz
bürokratların korkunç hırsına engel olamazsa, göçler de sürecek, terörizm de,
isyanlar da. Bir insanın, şirketinin trilyon dolar etmesi bir yana, kişisel
hesabında 700-800 milyar dolar gibi bir para bulunmasının anlamı ne? Artı
değeri sömürerek edindiği bu servet, eskiden olduğu gibi altın vs. de değil, o
parayı bile görmüyor. Sadece bilgisayar ekranında sıfırlar, sıfırlar, sıfırlar.
Bütün kavga, dünya nüfusunun kaybolması, bebeklerin ölmesi pahasına o soyut
sıfırları arttırmak. Bana göre bu bir suçtur; devletlerin, belli bir limitin
üstündeki kişisel servetlere izin vermemesi, düzgün vergi yasalarıyla sosyal
adaleti düzenlemesi gerekir. Devlet bunun için var.”